Przewodnik po atrakcjach Legnicy

Legnica jest bardzo ciekawym miastem położonym w województwie dolnośląskim, które turystów przyciąga ciekawym rynkiem i zabytkami, do których zaliczyć można Zamek Piastowski. Mnie zainteresowały tamtejsze pozostałości murów obronnych, a Legnicę włączyłem do projektu “Miasta stojące murem”. Co jeszcze ciekawego można tam zobaczyć? Zapraszam Was do lektury przewodnika po atrakcjach Legnicy.

Co zobaczyć w Legnicy?

Jak dojechać do Legnicy?

Legnica jest dobrze skomunikowana zarówno kolejowo jak i drogowo. Nieopodal miasta przebiega autostrada A4 i droga ekspresowa S3. Jeśli chcecie dojechać tam pociągiem, to również nie będzie to problemem. Nieopodal starego miasta znajduje się dworzec kolejowy.

Noclegi w Legnicy

Legnica jest dużym miastem, które posiada dużą bazę noclegową. Osobiście nie nocowałem tam, ale z pewnością szukałbym czegoś w centrum, aby mieć dobrą lokalizację. Na poniższej mapce z pewnością znajdziecie ciekawy nocleg.

Legnica najważniejsze informacje

Nazwa miasta nawiązuje najprawdopodobniej do staropolskiej nazwy Łęg, która oznacza wilgotną łąkę i podmokły obszar. Historia miasta sięga czasów rzymskich, a w miejscu obecnej Legnicy miała istnieć osada Lugidunum. Pierwsze ślady osadnictwa Słowian, które zostały udokumentowane pochodzą z VIII wieku, a Legnica była wówczas grodem plemienia Trzebowian. W X wieku region z Legnicą został włączony do Państwa Gnieźnieńskiego.

W XII wieku Legnica była strategicznym grodem kasztelańskim, a po śmierci Bolesława Krzywoustego  Legnica i Śląsk trafiły do Władysława II Wygnańca, później kontrolę nad tym obszarem przejął Bolesław Kędzierzawy, a za jego panowania osada bardzo się rozwijała. Pod koniec XII stulecia wzniesiono murowany zamek będący jednym z pierwszych takich na ziemiach polskich. W kwietniu 1241 roku miała miejsce bitwa pod Legnicą pomiędzy Mongołami i Chrześcijanami. W walce wygrali Ci pierwsi, ale sam zamek wytrzymał oblężenie. W bitwie zginął książę śląski, małopolski i wielkopolski Henryk II Pobożny.

Od połowy XIII wieku miasto było stolicą księstwa legnickiego i w tym czasie otrzymało średzkie prawa miejskie. Miasto rozwijało się dalej, a w 1454 roku miał miejsce bunt pospólstwa, który sprawił, że Legnica nie została oddana pod władanie królów czeskich. Dopiero po śmierci ostatniego księcia piastowskiego w 1675 roku Legnica trafiła pod bezpośrednie panowanie Habsburgów. Z kolei w 1740 roku miasto jak i cały region stały się częścią państwa pruskiego.

Po II wojnie światowej miasto znalazło się w granicach Polski, a w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych wyburzono pozostałości staromiejskiej poniemieckiej zabudowy budując w ich miejscach współczesne budynki mieszkalne.

Najciekawsze atrakcje w Legnicy

Legnica posiada wiele pięknych zabytków, a do najważniejszych z pewnością można zaliczyć Zamek Piastowski. Zwiedzając miasto warto przespacerować się po rynku i zobaczyć obiekty sakralne, które robią duże wrażenie.

Mury obronne w Legnicy

Mury obronne w Legnicy zbudowano w latach 1281 do 1326 po przyznaniu praw miejskich w połowie XIII wieku. W XIV wieku dobudowano drugą linię obwarowań. Nigdzie nie znalazłem oficjalnej długości murów, ale z pewnością przekraczała ona nieznacznie 2000 metrów, gdyż tyle wyszło mi z pomiarów na Google Maps w oparciu o pozostałości i dawne mapy. W XV stuleciu miejskie obwarowania zostały umocnione, dzięki czemu miasto obroniło się przed husytami. W 1533 roku nastąpiła dalsza rozbudowa legnickich fortyfikacji, poszerzono fosy i wzmocniono miejskie bramy. W XVII wieku zostały wprowadzone nowoczesne umocnienia, ale w kolejnym stuleciu rozpoczęto rozbiórkę średniowiecznych murów, a w ich miejscu powstawały ogrody.

Duże znaczenie w ochronie fortyfikacji miała rzeka Kaczawa, nad którą położona jest Legnica, a także rozległe tereny podmokłe. Grubość legnickich obwarowań wynosiła do 2 metrów w przyziemiu, a mury miały do 6 metrów wysokości. W ich linii znajdowały się czworoboczne baszty wykuszowe, których ilość wynosiła od 26 do 30. Legnica posiadała aż cztery bramy miejskie Chojnowską od zachodu, Wrocławską od północnego-wschodu, Złotoryjską od południa i Głogowską od północy. Miejskie mury były połączone z obwarowaniami Zamku Piastowskiego, który od miasta oddzielony był fosą.

Do dzisiaj przetrwały dwie bramy Chojnowska i Głogowska, a także fragment muru przy bramie Chojnowskiej. Krótki odcinek murów znajduje się przy ulicy Świętego Piotra obok Placu Powstańców Wielkopolskich. Na rogu Piastowskiej i Marii Skłodowskiej-Curie znajdują się pozostałości bastei. Łączna długość murów, które przetrwały wynosi około 100 metrów. Legnica jest częścią projektu “Miasta stojące murem”.

Rynek w Legnicy

Rynek w Legnicy ma kształt prostokąta o wymiarach około 175 metrów na 75 metrów. W centralnej części plac jest zabudowany, a w internecie znalazłem, że tak naprawdę północna część to tzw. Mały Rynek, a południowa Duży Rynek. Podczas II wojny światowej rynkowa zabudowa uległa sporym zniszczeniom i tylko około połowa przetrwała do dzisiaj, z czego zabudowa w centralnej części rynku nie uległa uszkodzeniu. Spacerując po legnickim rynku warto zwrócić uwagę na piękne renesansowe Kamienice Śledziowe z około 1570 roku. Ciekawy jest również Dom Pod Przepiórczym Koszem z XVI wieku. Duże wrażenie robią stojące na rynku fontanny Syreny i Neptuna, z których ta druga w powstała w stylu barokowym w 1731 roku. Po południowej stronie rynku położony jest Stary Ratusz z 1740 roku.

Zamek Piastowski w Legnicy

Zamek Piastowski w Legnicy zaliczany jest do najstarszych zamków na terenie Polski. Budowę rozpoczęto w drugiej połowie XII wieku i trwała ona aż do pierwszej połowy kolejnego stulecia. W późniejszych wiekach warownia była wielokrotnie przebudowywana. Wcześniej w tym miejscu istniał drewniany gród. Pierwsza zamkowa zabudowa powstała w stylu romańskim, a z połowy XII wieku pochodzą zapiski o kaplicy św. Benedykta. Pod koniec XII wieku zamek został spalony, a na początku XIII stulecia odbudowano go. Wieża św. Piotra powstała w XII wieku, a kolejnym dobudowano wieżę św. Jadwigi. W XV wieku przebudowano zabudowania romańskie na styl gotycki, a w XVI stuleciu na styl renesansowy. W 1618 roku rozpoczęto przebudowę części zamku, wówczas też rozebrano romańską kaplicę św. Benedykta i Wawrzyńca z XIII wieku. W 1711 roku miał miejsce pożar, który zniszczył część zamku. To co odbudowano po pożarze miało już charakter barokowy. W XIX wieku zamek nawiedziło jeszcze kilka pożarów, a odbudowa zmieniła styl na neogotycki.

Zamek można zwiedzać, wstęp na dziedziniec jest bezpłatny. W sezonie letnim od kwietnia do października można z przewodnikiem wejść do obu wież i kaplicy zamkowej, a bilet kosztuje 10 złotych.

Katedra pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Legnicy

Katedra pw. św. Apostołów Piotra i Pawła położona jest przy Placu Katedralnym przylegającym do Rynku. Pierwsza świątynia w tym miejscu była wzmiankowana w 1208 roku, a powstała kilkanaście lat później murowana świątynia spłonęła w 1241 roku podczas najazdu Mongołów. W roku 1333 rozpoczęto wznoszenie istniejącego do dzisiaj kościoła, a jego budowa zakończyła się w 1380 roku. Najstarszą częścią budowli jest rozeta pomiędzy wieżami. W XV wieku świątynia została rozbudowana, dobudowano również boczne kaplice. W 1524 roku kościół przekazano Luteranom, który służył im aż do 1947 roku. Pod koniec XIX wieku obiekt przeszedł przebudowę na styl neogotycki.

Kościół Ewangelicko-Augsburski Marii Panny w Legnicy

Kościół Ewangelicko-Augsburski Marii Panny położony jest przy Placu Mariackim. Pierwsza świątynia powstała w tym miejscu najprawdopodobniej w drugiej połowie XII wieku, a pod koniec tego samego stulecia powstał tam murowany kościół, który spłonął w wyniku pożaru w 1338 roku. W drugiej połowie XIV wieku świątynia została odbudowana i przekształcona w trójnawową bazylikę. W późniejszych stuleciach była ona rozbudowywana. W 1822 uderzenie pioruna wywołało pożar, w wyniku którego kościół spłonął, ale w kolejnych latach ponownie go odbudowano. Na początku XX wieku miała miejsce kolejna przebudowa. W kościelnej wieży mieści się punkt widokowy, do którego prowadzi ponad 250 schodów, a wstęp kosztuje 10 zł.

Kościół św. Jana Chrzciciela w Legnicy

Kościół św. Jana Chrzciciela w Legnicy powstał w pierwszej połowie XVIII wieku w miejscu poprzedniego, który zburzono z powodu złego stanu technicznego. Świątynia jest częścią zabudowań kolegium jezuickiego. W 1744 roku doszło do katastrofy budowlanej, w wyniku której runęła konstrukcja dachowa, ale odbudowano ją na początku XIX wieku.

Muzeum Miedzi w Legnicy

Zwiedzając Legnicę koniecznie zobaczcie Muzeum Miedzi, które znajdziecie na starym mieście. Jego zbiory mieszczą się w barokowym budynku dawnej kurii opatów z Lubiąża i w części budynku Akademii Rycerskiej. Wspomniany wcześniej budynek dawnej kurii powstał w 1728 roku i zaliczany jest do najcenniejszych barokowych zabytków na Dolnym Śląsku. Częścią muzeum jest również położone obok Akademii Rycerskiej lapidarium. Wstęp do muzeum kosztuje 20 zł, a pełny cennik i godziny otwarcia znajdziecie na stronie obiektu.

Wspomniana Akademia Rycerska istniała od 1730 do 1945 roku.

Zespół poklasztorny benedyktynek w Legnicy

Zespół poklasztorny benedyktynek w Legnicy położony jest przy Placu Klasztornym nieopodal kościoła Marii Panny. Pierwotnie w jego miejscu w 1277 powstał klasztor dominikanów, który w 1526 roku został przejęty przez benedyktynki. W miejscu dawnych zabudowań w latach 1700-1723 powstał nowy klasztor i kościół św. Maurycego. Po sekularyzacji zakonu w 1810 roku zabudowania przekształcono na szkołę.

Dawny klasztor bernardynów w Legnicy

W latach 1707-1716 przy obecnej Chojnowskiej powstawał klasztor bernardrynów. Równolegle w latach 1709-1715 budowano kościół św. Jadwigi i Matki Bożej Bolesnej będący częścią kompleksu. Po sekularyzacji zakonu w 1810 roku świątynia została rozebrana, klasztor przekształcono na szpital, a następnie w 1869 roku na przytułek. Po II wojnie światowej użytkowała go Armia Czerwona, a w latach dziewięćdziesiątych przekształcono go w obiekt handlowy. W 2006 roku dawny budynek klasztorny uległ pożarowi i do chwili obecnej pozostaje on nieużywany popadając w coraz większą ruinę.

Kamienica Scultetusa

Przy ulicy Najświętszej Maryi Panny na starym mieście stoi piękna pokryta sgraffito renesansowa Kamienica Scultetusa. Dekoracja sgraffitowa powstała w 1611 roku. Kamienica służyła rektorowi szkoły św. Piotra i Pawła.

Park Miejski w Legnicy

Park Miejski w Legnicy jest najstarszym i jednocześnie największym miejskim zieleńcem. Powstał w pierwszej połowie XIX wieku i stopniowo go rozbudowywano. Na terenie parku znajduje się palmiarnia z końca XIX wieku, a także fontanna multimedialna. W północnej części mieści się Kozi Staw z wyspą. Będąc w Legnicy warto przespacerować się po parku.

Cmentarz żydowski

Na wschód od starego miasta znajduje się cmentarz żydowski. Pierwszy kirkut powstał w 1826 roku nad Kaczawą, ale z uwagi na podmokły teren przeniesiono go w 1837 roku w obecne miejsce. Najstarsze macewy pochodzą z lat 1835-1838.

Dawna siedziba Gestapo w Legnicy

Przy ulicy Daszyńskiego w Legnicy mieści się jedno z najbardziej mrocznych miejsc w mieście – dawna siedziba Gestapo. Pierwotnie mieścił się tam komisariat milicji, a później areszt. W czasach hitlerowskich Niemiec była tam siedziba Gestapo. Przebywających tam więźniów wywożono do obozów zagłady lub rozstrzeliwano pod murem budynku. Miejsce to z pewnością przyprawia o ciarki na plecach.

Lokomotywy w Legnicy

Jeśli przyjedziecie do Legnicy pociągiem to koniecznie zobaczcie stojące zaraz obok dworca dwa zabytki kolejnictwa w postaci lokomotywy ET21-548 i parowozu TY2-540. Znajdziecie je na placu obok stacji kolejowej.

Legnica to naprawdę ciekawe miasto pełne zabytków. Mimo zniszczeń z II wojny światowej wciąż można zobaczyć tam dużo historycznych miejsc, które tylko czekają na Wasze odkrycie.