#antekpodrozuje

Strzegom (dolnośląskie) - przewodnik po atrakcjach (projekt "Miasta stojące murem")

extra_toc

Strzegom (dolnośląskie)

Strzegom położony jest w województwie dolnośląskim na północ od Wałbrzycha. Słynie z wydobycia granitu strzegomskiego. W mieście zachowało się sporo murów obronnych, dlatego też postanowiłem włączyć to miasto do projektu “Miasta stoją murem”. Zapraszam Was serdecznie do przewodnika po Strzegomiu.

Co zobaczyć w Strzegomiu?

Strzegom odwiedziłem w maju 2022 podobnie jak wcześniej opisaną Bystrzycę Kłodzką i Świebodzice, a także Ziębice i Grodków. Miasto jest bardzo klimatyczne i pełne ciekawych zabytków, o których chciałbym Wam opowiedzieć.

Strzegom (dolnośląskie)

Booking.com

Strzegom znany jest z wydobycia granitu strzegomskiego. Na obszarze od Strzegomia do Sobótki znajduje się wiele miejsc, w których eksploatuje się tą skałę. Z granitu strzegomskiego zrobiona jest m.in Kolumna Zygmunta i Pałac Kultury i Nauki w Warszawie, Rynek Główny w Krakowie oraz dworzec kolejowy w Katowicach. Na południe rynku w okolicy linii murów przebiega wiadukt kolejowy, którym często przejeżdżają pociągi ze strzegomskich kopalni.

Strzegom (dolnośląskie)

Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)

Strzegom najważniejsze informacje

Historia Strzegomia sięga X wieku, gdy na pobliskiej Górze Zwycięstwa (na północ od centrum miasta) powstała pierwsza osada. Następnie na Górze Szerokiej powstał gród kasztelański, a wokół niego osada, która podarowana została na początku XIII wieku zakonowi joannitów.

Strzegom uzyskał prawa miejskie w 1242 z rąk księżnej Anny (żony Henryka Pobożnego). Pod koniec XIII wieku z polecenia Bolka I rozpoczęto budowę murów miejskich. W Strzegomiu istniał wówczas zamek książęcy. W XIV wieku nastąpił rozwój Strzegomia, powstała też pierwsza szkoła. Miasto otrzymało również przywilej bicia własnej monety i rozwinęło się rzemieślnictwo. Dalszy rozwój miasta nastąpił w XVI wieku.

Wiek XVII okazał się dla Strzegomia bardzo trudny. Miasto zostało wręcz zdziesiątkowane przez liczne zarazy, wojnę trzydziestoletnią i grabieże. Z ponad 3000 mieszkańców pozostało zaledwie 400. Zrujnowany został nawet miejscowy zamek.

Strzegom (dolnośląskie)

W XIX wieku nastąpił ponowny rozwój miasta, pojawił się przemysł. Powstały połączenia liczne kolejowe, a budowa estakady kolejowej doprowadziła do ostatecznego zniszczenia tego, co zostało z dawnego zamku.

Podczas II wojny światowej zniszczeniu uległo 60% zabudowy miasta, które po tym okresie zaczęło się podnosić zostając ważnym ośrodkiem przemysłowym.

Strzegom (dolnośląskie)

Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)

Najciekawsze atrakcje w Strzegomiu

Mury obronne w Strzegomiu

Mury obronne powstały w latach dziewięćdziesiątych XIII wieku z rozkazu Bolka II, a w XV wieku dobudowano drugą linii obwarowań. Nie znalazłem nigdzie precyzyjnej długości pierwotnych obwarowań, ale sądząc po kształcie ulic i tym, co przetrwało do dzisiaj mogły one mieć około 1500 metrów, a fragmenty, które zostały obecnie mają łącznie około 400 metrów (zachodnia i południowa strona miasta). Mury miały do 9 metrów wysokości, a ich grubość wynosiła od 1,2 do 2,4 metra. W linii murów znajdowały się czworoboczne półotwarte baszty.

Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)

W linii obwarowań zachowała się tylko Baszta Dziobowa zwana Ptasią oraz niewielka baszta położona w południowej części murów obok estakady kolejowej. W tym miejscu również mieścił się dawny zamek książęcy z XIII wieku. We wschodniej części starego miasta jedna z baszt stała się częścią kaplicy św. Antoniego.

Strzegom posiadał aż pięć bram miejskich Świdnicką od południowego-wschodu, Grabińską od południowego-zachodu, Jaworską od północy, Nową od południa i Wrocławską zwaną Wittiga po stronie wschodniej. Miały one formę wież, a w XV wieku po wybudowaniu zewnętrznego pierścienia murów zostały połączone szyjami z nowymi obwarowaniami.

Całość murów otoczona była fosą. Rozbiórka obwarowań rozpoczęła się w połowie XVIII wieku.

Strzegom (dolnośląskie)

Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)

Rynek i ratusz w Strzegomiu

Rynek w Strzegomiu jest dużym placem o wymiarach ponad 130 metrów na około 100 metrów. W centralnej części znajduje się ratusz oraz kilka budynków. W sporej części w pierzejach rynku zamiast pięknych kamienic znajdziemy współczesne zabudowania, co niestety wynika ze sporych zniszczeń miasta w wyniku działań wojennych.

Obecny ratusz stojący na rynku powstał w połowie XIX wieku po zburzeniu poprzedniego, z którego pozostała tylko Wieża Targowa z przełomu XV i XVI wieku.

Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)

Strzegom (dolnośląskie)

Strzegom (dolnośląskie)

Przy rynku znajduje się kilka kamienic z XIX wieku, a najciekawsza jest ta z numerem 39 z XVI wieku, przebudowana w XIX wieku. Na rynku znajduje się dawny pręgierz do wymierzania kar.

Strzegom (dolnośląskie)

Strzegom (dolnośląskie)

Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)

Bazylika Kolegiacka pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu

Budowę gotyckiej bazyliki kolegiackiej pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu rozpoczęto w połowie XIII wieku, a ukończono pod koniec XIV wieku. Początkowo świątynia była własnością joannitów. W jej wnętrzach znajduje się kamienne sanktuarium z XV wieku i chrzcielnica z XVI wieku, a także ambona z 1592 roku. Dostrzec można również polichromie z XIV i XVI wieku. Obecna plebania kościelna służyła kiedyś jako komandoria joannitów.

Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)

Kościół św. Barbary w Strzegomiu (dawna synagoga)

Przy ulicy Kościelnej znajduje się kościół św. Barbary, który dawniej był to synagogą. Świątynię zbudowano w XIV wieku.

Strzegom (dolnośląskie)

Kościół św. Jadwigi w Strzegomiu

Kościół św. Jadwigi znajduje się poza centrum i położony jest przy ulicy Szarych Szeregów. Pierwotnie była to kaplica szpitalna, która została zbudowana w XIV wieku, a później rozbudowano ją do obecnej formy.

Kaplica św. Antoniego

Kaplica św. Antoniego znajduje się we wschodniej części starego miasta przy ulicy Dąbrowskiego. Jej częścią jest dawna baszta. Kaplica powstała w 1520 roku.

Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)

Kościół Rzymskokatolicki pw. Zbawiciela Świata i Matki Bożej Szkaplerznej

Kościół Rzymskokatolicki pw. Zbawiciela Świata i Matki Bożej Szkaplerznej jest częścią zespołu klasztornego karmelitów. Sama świątynia powstała w 1430 roku, a w późniejszych stuleciach była kilkukrotnie przebudowywana, najpierw przez karmelitów, a później przez protestantów.

Strzegom (dolnośląskie)
Strzegom (dolnośląskie)

Wzgórze Wisielców (Fort Gaj)

Na zachód od starego miasta znajduje się Wzgórze Wisielców, na którym przez 300 lat od XVI wieku działała miejska szubienica. W ostatnim czasie miejsce przeszło metamorfozę i znajdują się tam alejki spacerowe. Na wzgórzu znajdują się również pozostałości dawnego młyna prochowego.

Z pozostałych miejsc warto wspomnieć o Granitowej Galerii przy Kościuszki 13, w której można kupić wyroby z granitu (m.in. biżuterię)

W dawnym klasztorze karmelitów znajduje się Izba Tradycji Ziemi Strzegomskiej, a na północ od starego miasta mieści się Aleja Rzeźb, czyli plenerowe muzeum rzeźby w granicie. W trakcie plenerów kamieniarskich wybitni rzeźbiarze wykonują tam swoje dzieła.

Na terenie gminy Strzegom w Rogoźnicy (na północny-zachód od miasta) znajduje się Muzeum Gross-Rosen, które powstało w miejscu dawnego obozu koncentracyjnego.

Jeśli będziecie mieć więcej czasu, to warto podjechać na pobliską Górę Krzyżową, z której można podziwiać panoramę całej okolicy.

Jak widzicie Strzegom jest bardzo ciekawym i przede wszystkim starym miastem bogatym w wiele pięknych zabytków. Z całego serca rekomenduję Wam spacer po mieście, szczególnie jeśli będziecie w okolicy.

Jeśli spodobał Ci się materiał to postaw mi kawę. Pomoże mi to dofinansować mój prywatny projekt "Miasta stojące murem", w ramach którego odwiedzam miasta i miasteczka w Polsce otoczone średniowiecznymi murami obronnymi, a następnie przygotowuję o nich materiał.
Wielkie dzięki :)

Postaw mi kawę na buycoffee.to
Postaw mi kawę na buycoffee.to

 

 

 

Tuba Gliwic

Śląskie Trendy
 

 

 


Używamy plików cookie, aby ulepszyć naszą stronę internetową i Twoje doświadczenia podczas korzystania z niej. Pliki cookie używane do niezbędnego działania tej witryny zostały już ustawione. Aby dowiedzieć się więcej o używanych przez nas plikach cookie i sposobach ich usuwania, zapoznaj się z naszą polityką prywatności.

  Akceptuję ciasteczka.
EU Cookie Directive plugin by www.channeldigital.co.uk